ลักษณะพระมหาบุรุษ

     ลักษณะพระมหาบุรุษ ดังจะนำมากล่าวต่อไปนี้ เป็นลักษณะของ "องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า" ซึ่งปรากฎมีกล่าวไว้ใน "พระปฐมสมโพธิกถา" มีไตรเพททางพราหมณ์ซึ่งมีพราหมณ์ โกณฑัญญะเป็นหัวหน้า ร่วมกับพราหมณ์ 108 ท่าน ทำนายลักษณะของสิทธัตถกุมาร ว่ามีลักษณะครบ 32 อย่างนี้.-

1. มีพื้นฝ่าเท้าเสมอกัน เมื่อเหยียบลงจะถูกพื้นพร้อมกัน
2. มีพื้นฝ่าเท้าประกอบด้วยรูปมงคลครบ 108 อย่าง
3. มีส้นเท้ายื่นยาว 1 ใน 3 ส่วนของฝ่าเท้า
4. มีนิ้วมือ นิ้วท้าวยาวเรียว ปลายนิ้วเท้าเท่ากันทั้งหมด
5. มีฝ่ามือ ฝ่าเท้าอ่อนนุ่มดุจปุยสำลี
6. มีฝ่ามือ ฝ่าเท้าประดับด้วยลายดุจตาข่ายถักไว้ในช่องบัญชรสำหรับนิ้วมือนิ้วเท้าชิดสนิทกันดี
7. มีข้อเท้าตั้งลอยอยู่บนหลังเท้า เวลาเยื้องกรายดุจช้างที่ฝึกแล้ว
8. มีหน้าแข้งลำเรียวดุจแข้งเนื้อทราย มีเนื้อเต็มเสมอกัน
9. เวลายืนโดยปกติ มีปลายนิ้วเหยียดลงถึงหัวเข่าพอดี
10. มีของลับ (พระคุยหะ) จมอยู่ในฝัก ไม่หย่อนยานเยี่ยงสามัญชน
11. มีผิวพรรณบริสุทธิ์ผุดผ่อง เหลืองงามดุจสีทองคำ
12. ผิวหนังละเอียดเรียบ แม้ผุ่นละอองจะตกลงมาถูกก็ไม่เกาะติดได้
13. มีเส้นขนเกิดหลุมละเพียงเส้นเดียว
14. เส้นขนบนผิวกายดำสนิททุกเส้น และขอดเวียนขวา 5 รอบทุกเส้น
15. มีท่อนกายส่วนบนตั้งตรงดุจท้าวมหาพรหม
16. มีผิวหนังหนาเฉพาะ 5 แห่ง คือ หลังฝ่ามือ หลังฝ่าเท้า เบื้องหลัง ไหล่ และคอ
17. มีร่างกายสมบูรณ์ ดุจท่อนหน้าของราชสีห์
18. มีแผ่นหลังเต็มเสมอกันจากบั้นเอวถึงคอ มองไม่เห็นกระดูกเลย
19. มีร่างกายยาวเท่ากับวัดวาของตัวเองพอดี
20. มีลำคอกลมกลึงเท่ากันโดยตลอด มีสุรเสียงก้องเสมอกัน
21. มีเส้นโลหิตประชุมกันแผ่ซ่านไปทั่วสรรพางค์กาย 7 พันเส้น
22. มีคางดุจพระยาราชสีห์
23. มีฟันครบ 40 ซี่ เบื้องบน 20 ซี่ และเบื้อล่าง 20 ซี่
24. มีไรฟันราบเรียบสม่ำเสมอกันทุกๆ ซี่
25. มีระเบียบแห่งฟันเท่าๆ กัน
26. มีเขี้ยวฟันเบื้องบน และเบื้องล่าง 4 ซี่ สีขาวบริสุทธิ์ดุจดาวประกายพฤกษ์
27. มีลิ้นราบยาว หากแลยออกมาจะถึงปลายจมูกพอดี
28. มีเสียงก้องกังวาน ดุจเสียงนกการะเวก
29. มีนัยน์ตาดำสนิท เบ้าตางามดุจสีหบัญชร
30. ตาทั้ง 2 แจ่มใสดุจตาเนื้อทราย
31. มีขนอุณาโลมระหว่างกลางคิ้วทั้ง 2 ข้าง ตรงหน้าผากพอดี
32. มีหน้าผาก และศีรษะอิ่มเต็มบริบูรณ์รูปไข่ ขอบหูซ้ายเสมอกับขอบหูขวาปลายหูทั้งสองข้างยื่นยาวลงมาเสมอริมฝีปากเบื้องบนพอดี
     ตามที่กล่าวมานี้ เป็นลักษณะของพระมหาบุรุษ หรือขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จอมศาสดาเอกของโลก ผู้มีบุญญาธิการ มีวาสนาสูงส่งเท่านั้นจึงจะมีลักษณะอย่างนี้หรือเหมือนบ้างสัก 2 หรือ 3 อย่าง ก็นับว่าดีมากแล้ว